Het voorvoegsel 'me'
Veel werkwoorden worden gebruikt met het voorvoegsel me.
Het voorvoegsel me- duidt op activiteit.
Voorbeeld met terkam - aanvallen
Passieve zin: De muis wordt door de kat aangevallen.
Actieve zin : De kat valt de muis aan.
Passief: Tikus diterkam kucing.
Actief : Kucing menerkam tikus.
Enkele regels voor het gebruik van het voorvoegsel 'me'
1. stamwoord begint met een klinker: 'ng' wordt toegevoegd.ambil (nemen) me-ambil ---> mengambil
elak (ontwijken) me-elak ---> mengelak
iris (snijden) me-iris ---> mengiris
ubah (veranderen) me-ubah ---> mengubah
2. Stamwoord begint met 'g', 'ng' wordt aan de stam toegevoegd (zoals in 1.)
gapai (grijpen, beetpakken) me-gapai ---> menggapai
probeer zelf: ganggu (storen), gubah (samenstellen, componeren), goreng (bakken)
3. Stamwoord begint met de letter 'h', 'ng' wordt aan de stam toegevoegd (zoals in 1.)
hindar = elak (ontwijken, vermijden) me-hindar --> menghindar
probeer zelf: hantam (slaan), halau (wegjagen, opjagen), hitung (tellen)
4. Stamwoord begint met een 'k', de 'k' wordt vervangen door 'ng'
kubur (begraven) me-kubur ---> mengubur
probeer zelf: kurung (opsluiten), kupas (schillen, pellen)
5. Stamwoord begint met 'p', de 'p' wordt vervangen door 'm'
putar (draaien) me-putar ---> memutar
probeer zelf: pinjam (lenen), potong (snijden), pikir (denken)
6. Stamwoord begint met een 's', de 's' wordt vervangen door 'ny'
suruh (bevelen, opdragen) me-suruh ---> menyuruh
probeer zelf: sikat (poetsen), seret (slepen), samar (vermommen)
7. Stamwoord begint met een 't', de 't' wordt vervangen door 'n'
tari (dansen) me-tari ---> menari
probeer zelf: tukar (wisselen), teliti (onderzoeken), tabrak (botsen), tulis (schrijven)
Schematische voorstelling
|
Basisvorm Stamwoord begint met |
Voorvoegsel |
| m-, n-, ny-, l-, r-, w-, y,- | me- |
| p | me+m- |
| t- | me+n- |
| k- | me+ng- |
| s- | me+ny- |
| h-, g-, kh-, of klinker | meng+stamwoord |
| d-, c-, j- | men+ stamwoord |
| b-, f- | mem+stamwoord |
In het vervolg van deze cursus verstaan we onder een stamwoord (of grondwoord) een woord dat zonder voor- of achtervoegsel in het woordenboek staat.
Enkele voorbeelden | ||
|---|---|---|
| makan | (me)makan | eten |
| lihat | melihat | zien |
| rebut | merebut | vechten om |
| rokok | merokok | roken |
| pakai | memakai | gebruiken, dragen |
| pesan | memesan | bestellen |
| pikir | memikir | denken |
| pukul | memukul | slaan |
| tangis | menangis | huilen |
| tanyak | menanyak | vragen |
| taruh | menaruh | (neer)leggen, plaatsen |
| tawar | menawar | onderhandelen, afdingen |
| terima | menerima | ontvangen |
| tilpun | menilpun | telefoneren |
| timbul | menimbul | opduiken |
| titip | menitip | in bewaring geven, toevertrouwen, meegeven |
| tukar | menukar | ruilen |
| tulis | menulis | schrijven |
| tolong | menolong | helpen |
| tunggu | menunggu | wachten |
| tusuk | menusuk | steken, prikken |
| kasih | mengasih | liefhebben, geven |
| kenal | mengenal | kennen |
| kirim | mengirim | (ver)sturen |
| kunjung | mengunjung | een bezoek brengen aan |
| sangka | menyangka | vermoeden |
| sapu | menyapu | vegen |
| sebut | menyebut | noemen |
| ajak | mengajak | meevragen (uitnodigen), aansporen |
| urus | mengurus | regelen |
| ganggu | menggangu | storen |
| dapat | mendapat | krijgen |
| dengar | mendengar | horen |
| jual | menjual | verkopen |
| cari | mencari | zoeken |
| balas | membalas | beantwoorden |
| bantu | membantu | helpen |
| beri | memberi | geven |
Vraag: Aan welke zin geeft u na lezing van het bovenstaande de voorkeur?
Slamet haalt een boek.
1. Slamet ambil buku.
2. Slamet mengambil buku.