Spreektaal versus formeel taalgebruik en bahasa gaul
De invloed van het Javaans en het Engels


spreektaal, bahasa gaul, jakartaans dialect In het Indonesisch wordt strikt een onderscheid gemaakt tussen de geschreven of formele (beleefde) taal (in boeken en kranten e.d) en de informele (dagelijkse en familiaire conversatie, vertellingen etc.).

Formele taal in bvb. een reclameboodschap voor levensmiddelen of huishoudelijke artikelen geeft het reclamespotje een serieuze, maar eigenlijk ook een onhandige en houterige indruk.

Beide vormen van taalgebruik moet u niet te pas en te onpas door elkaar gebruiken. Dit gebeurt nogal eens door het veelvuldig gebruik van Jakartaans dialect (Omong Jakarta, Bahasa Gaul) op internet of van Javaanse woorden, die óf anders worden geschreven of uitgesproken.
Voorbeelden: Senin - Senen (Jav), budaya - budoyo (Jav), bertemu - ketemu (Jav),  ketawa (Jav) - tertawa, pinter (Jav) - pandai,
sore (Jav)- petang (M), maling (Jav)- pencuri, bisa (Jav)- dapat. 

 

De Indonesiër zal u ook, beleefd, tolerant of vergevingsgezind als hij is,  goedkeurend toeknikken en u nooit corrigeren wanneer u met uw geringe kennis van zijn taal aarzelend tot hem spreekt. "Bahasa Indonesia Anda bagus", "sudah lancar" (vloeiend), zal hij zeggen.

Wie weet is zijn gebruik van het bahasa Indonesia ook niet helemaal correct. Dit kan u wellicht het gevoel geven dat u op de goede weg bent. Weer anderen denken dat het niets uitmaakt hoe je iets zegt, men begrijpt je toch wel, en daar gaat het immers om.  Maar vergeet u niet dat, in Indonesië, de wijze waarop een Indonesiër zijn taal spreekt ook bepalend is voor de wijze waarop men tegen hem aankijkt: beschaafd of ongemanierd en van geringe ontwikkeling, sopan of deso (boers).
Het Javaans kent zelfs drie omgangstalen: Hoog-, Middel- en Laagjavaans (Krama, Madya, Ngoko)


Bovenstaande is een probleem voor het leren van bahasa Indonesia yang baku (=standaard indonesisch), want er is altijd wel een plek te vinden waar men anders Indonesisch (substandaard Indonesisch) spreekt.
Je hebt Bahasa indonesia op zijn Minangkabau, ala Medan,  ala Papua, ala Sunda, op zijn Javaans op zijn Moluks en andere.

Daarnaast neemt ook het gebruik van Engelse (leen)woorden - waarvoor goede Indonesische equivalenten voorhanden zijn - zienderogen toe.
De redenen hiervoor zijn op de eerste plaats prestige en status. De gebruiker van Engelse leenwoorden komt, althans dat hoopt hij, over als modern, intellectueel en hoog opgeleid. Doch vaak ook, vanwege de traditionele setting van het Indonesisch, is het gebruik van Engelse leenwoorden beter geschikt om moderne ideeën over te brengen. Denkt u maar aan de wereld van internet of de wetenschap. ¤)

En wanneer u na het volgen van deze cursus in Indonesië uw gesprekspartners voortdurend aanspreekt in de taal zoals u die hier heeft geleerd, zal dit wel de reden kunnen zijn dat men u steeds verbaasd aankijkt of vriendelijk naar u glimlacht.

 

 

Pake ini aja - Alledaags Indonesisch

Formeel/Standaard Volks cq. bahasa gaul  
Bagaimana kabarnya, Apa kabar? Gimana kabarnya? Hoe gaat het?
Apa yang sedang kamu lakukan? Lagi ngapain lu? Wat ben jij aan het doen?
Mengapa kamu duduk di situ? Ngapain lu duduk di situ? Waarom zit jij daar?
akan; jadi bakal(an) (Jav.) zullen
belum belon, belom nog niet
  deh! 1. al, O.K.
2. wat denk je van;
wat zou je denken (van, om)
  ayo dong! kom op joh/alsjeblieft!
  siapa dong? wie dan wel?
  jangan dong! niet doen joh/toch!
  dong 1. natuurlijk
2. alsjeblieft
  kok!, koq! wel!, nota bene!
(uitdrukking van verbazing)
     
mari! yuk! kom!
berbicara ngomong spreken
berkata bilang zeggen
bertemu ketemu (Javaans) ontmoeten
dengan sama met (voorzetsel)
seperti kaya(k) als
ringan énténg licht (van gewicht)
saya, aku gua, gue ik
kamu, engkau eloe, elu, lu, lo (Jakartaans) jij
hijau ijo groen
hitam item zwart
  lho? 1. wat?
2. kijk, luister (Gini lho!)
seperti kaya(k) netals
ingin kepéngén (Jav) willen, wensen, verlangen
mengapa? kenapa? waarom?
memperbaiki betulin repareren
  nih van ini = dit
  sih?
Berapa sih harganya?
toch?
Wat is hiervan toch de prijs?
  Kamu sih datangnya lama, jadi semua telat.
Jij komt (toch) zo laat,
daarom is iedereen te laat.
  sok doen alsof, pretenderen
  sok tahu, sok tau opschepper, praatjesmaker; betweter, iemand die denkt
dat hij alles weet.
  toh? nietwaar?; toch?
itu tuh nadrukkelijker dan itu
lebih baik mending beter
tiap hari saben hari (Javaans) elke dag
tidak nggak, gak niet
terkejut kaget (Javaans) geschrokken
tersesat kesasar(Javaans) verdwaald
untuk buat, bagi voor, ten behoeve van
sungai kali (Javaans) rivier
supaya biar opdat
sangat, amat banget (Javaans) zeer, erg

Voorbeelden van standaard - niet standaard Indonesisch

 

Standaard Niet standaard  
Berapakah Ibu mau menjual bayam ini? Berapa nih, Bu, bayemnya? Wat kost deze spinazie mevrouw?
Anda tidak bisa bicara begitu. Elu gak bisa bilang gitu. Zo kunt u niet praten.
Dat mag u niet zeggen.
anaknya dia punya anak zijn kind
membersihkan bikin bersih schoonmaken
mereka dia orang zij (meervoud)
tidak mudah enggak gampang niet makkelijk
Surat Anda sudah saya terima.
Zie ook het onderdeel actief/passief >>
Surat Anda saya sudah terima. Ik heb uw brief al ontvangen.
     

Enkele voorbeelden uit gesprekken (Bahasa Gaul)

- Tadi kamu bicara apa sama dia ? Gosipin saya, ya.
- Bukan. Cuma ngobrol aja, kok!
- Iya. Kenapa?
- Nggak mau, repot, sih!
- Itu, tuh ! ? ??? Tuh!
- Baju itu nggak pantas, nih!
- Oh, gitu ? Kenapa?
- Tidak jelas. Besarin suaranya.
- Buat apa?
- Ngapain, sih ? Ayo, cepat ! Nanti tidak sempat
- Beliin rokok, dong !
- Pleaz dong!; Please dong!
- Iya , pasti ada apa-apa. Kita coba ikuti, yuk !
- Siapa yang nraktir? (van traktir - trakteren)
- Gimana masakannya, enak, nggak ?
- Omelin dia
- Sampai ketemu lagi.
- Sambil nunggu dia. Jajan yuk!
- Nih makanan rasanya gak karuan
- Saya kesasar bisa anterin pulang gak pleaz
- Lho! Kok, bisa begitu?

- Sapa luh?
- Ape luh liat-liat?
- Bete nih gw
- Pulang bareng yuk?

- ya iya lah- sinting lu 

 

 

II.

 

- gue banget

-  kasihan deh lu; kasian deh lo 

- gaya bicaranya dia Soeharto banget
- thank you banget, ya!
- please, deh
- jangan ngomongin aib pacarnya dia
- biaya maintenance-nya sangat mahal banget
- ngapain kita repot-repot, outsourcing-kan aja
- ini benar-benar big bang kita tahun ini
- gua teh lagi nggak fit, tau?

 

 

- bokap - vader
- nyokap - moeder

- gakin = keluarga miskin = arme families

 

Hari ini aku menemukan game keren, Pet Society, di facebooknya ibu Lala. Aku senang, game nya seru banget. Aku suka. Kita bisa main bola, kita bisa mandiin dia, kita bisa kasih makan dia, kita bisa ngobrol sama teman-temannya Ibu.

 

 

N.B.
dagelijks taalgebruik - bahasa sehari-hari.
spreektaal - bahasa percakapan.

 

Wanneer maakt men gebruik van standaard Indonesisch (Bahasa Indonesia baku)?

a. bij officiële gelegenheden en situaties zoals tijdens een toespraak, vergaderingen, rechtszittingen, bij de verhouding leraar/leerling, en dergelijke;
b. bij technische uiteenzettingen zoals scripties, wetenschappelijke rapporten en boeken; bij het uitvaardigen van beschikkingen en besluiten; bij het schrijven van sollicitatie- en officiële brieven.
c. wanneer men spreekt met iemand  aan wie men respect wil tonen.
d. wanneer men spreekt met iemand die men pas kent.

 

 ¤)

Enkele voorbeelden van Engelse (westerse) leenwoorden:

Leenwoord Indonesisch Engels
berkompetisi bersaing to compete
diskusi pembicaraan discussion
evaluasi penilaian evaluation
respons tanggapan response
identitas jati diri identity
informasi keterangan information
kualitas mutu quality
opini pendapat opinion
populasi penduduk population
1. Zie ook de lijst van veel voorkomende Engelse en westerse woorden >>
2. Anak gaul - bahasa gaul >>