Leenwoorden uit het Nederlands

 

winkel Nederlandse woorden in het Indonesisch

leenwoorden uit het Nederlands Leenwoorden zijn woorden die wat de vorm betreft of de betekenis zijn overgenomen uit een andere taal. Leenwoorden maken vaak hele omzwervingen van de ene taal naar de andere.
Bijvoorbeeld het latijnse 'scola' wordt het Nedrlandse 'school' en vervolgens het Indonesische 'sekolah'.
Aan leenwoorden is de vreemde oorsprong makkelijk te herkennen, maar andere zijn zo aangepast aan het Indonesisch en zijn daardoor onherkenbaar geworden als leenwoord.

leenwoorden uit het Nederlands In het bahasa Indonesia komen woorden voor die van oorsprong Nederlands zijn. Deze komen veel voor in de autobranche: autoreparaties, auto-onderdelen, onderhoud e.d.
Van de ruim 5000 a 9000 leenwoorden ontleend aan het Nederlands, hieronder een korte opsomming.

 

Bahasa Indonesia Nederlands
amatir amateur
adpertensi advertentie
andil (persoonlijk) aandeel
anemer aannemer
arloji horloge
arsip archief
aterèt, atret achteruit
ban band
ban(g)kir bankier
bengkel garage, werkplaats voor bromfietsen of auto's (winkel)
bensin benzine
berita bericht(en)
berlian briljant (diamant)
buku boek
buncis boontjes (bonen)
dinas dienst
dongkrak dommekracht (= krik)
doorsmeer het doorsmeren
duit geld (duit)
ember emmer
ercis erwtjes
formulir formulier
gaji gage (loon)
garasi garage
gelas glas
gorden, gordyn gordijn
handuk handdoek
hapermut (?) havermout
hotperdom godverdomme
hem hemd
indehoy in de hooi (vrijen) = niet mer gangbaar
insinyur ingenieur
kakus WC, toilet (kakhuis)
kantor pos postkantoor
karcis kaartjes
kelar klaar, af
kerkop kerkhof
komplit compleet
koper koffer
kopi koffie
kortsletin, kortslet kortsluiting
kulkas koelkast
kurs koers
kwalitet kwaliteit
laci laatje
lampu lamp
listrik elektriciteit (?!)
losmen, losemen logement
maskapai maatschappij
mebel meubel
ongkos (on)kosten, uitgaven
operasi operatie
otomatis automatisch
pabrik fabriek
panci pannetje
panekuk pannenkoek
paraf paraaf
partai partij
peci petje
pedal pedaal
pelat plaat
pelek velg
peloper voorloper
pensiun pensioen
pereman burger (vrij man)
persneling versnelling
persekot voorschot
pikir denken, piekeren.*)
pil(e)m, filem film
pit fiets
polisi politie
prahoto (Indon.: truk) vrachtauto
praktek praktijk
p(e)reman burger (vrij man)
rebewis rijbewijs
ritsletin(g) ritssluiting
sakelar schakelaar
salem zalm
sekilwak schildwacht
sekring zekering
sekrup schroef
selai gelei (jam)
senapan

geweer, spuit.
snaphaan een oud type geweer
s(e)toples stopfles
sirsak (buah) zuurzak (vrucht)
skorsing schorsing
sekolah school; latijn scola
selokan slootkant = open riool, goot, waterafvoer
senar snaar
senewen zenuwen, zenuwachtig
sepor spoor
setir stuur
s(e)trum, setrom stroom
setrika strijken
sokbreker schokbreker
sosis saucijs
spanduk spandoek
spooring het doen sporen van de wielen van een auto
sprei laken, sprei
stempel stempel
stoples stopfles = fles met een glazen stop.
tangki tank
taplak tafellaken
tradisional (tradisionil) traditioneel
traktir trakteren
universitas universteit
vas vaas
wastafel (!) wastafel
wortel wortel
sadel zadel
 

Sedert de onafhankelijkheid van Indonesië werden Nederlandse woorden - en heden ten dage Engelse - stelselmatig werden verindonesischt ('pengindonesiaan istilah asing').
Dit geschiedde volgens bepaalde regels. Het zou, in het kader van deze cursus, te ver gaan om deze regels hier op te sommen.

Ook de Javaanse invloed nam sterk toe. Deze nieuwe Javaanse leenwoorden waren echter vaak synoniemen van reeds bestaande Indonesische woorden en de opname daarvan was vooral het gevolg van onbekendheid met de bestaande woordenschat van het bahasa Indonesia.

U zou aan het gebruik van leenwoorden (Sanskriet, Arabisch, Perzisch, Tamil, Hindoestani, Portugees, Spaans, Chinees, Nederlands en nu Engels) al aardig kunnen opmaken hoe de Indonesische cultuur is opgebouwd.
In deze leenwoorden spiegelt zich de culturele geschiedenis van de Indonesische archipel af.

 

*) Pikir is ontleend aan het Arabische fikr. Het werkwoord fakkara betekent denken.
In feite is het woord piekeren vanuit het Arabisch (fikr) en via het Maleis (pikir) in de Nederlandse taal terechtgekomen.
- Andere schijnbaar Nederlandse woorden, maar toch ontleend aan het het Arabisch: admiral, almanak, arsenal, artisok, dipan, eliksir, harem, muson, sirop, sofa, soda, tarif.

 

Zie ook leenwoorden uit het Arabisch >>

Aanbevolen literatuur:

Ongkos Gratis | Met de taalturis op pad - Jaap Veltkamp, TZ Warung Bambu Breda

Voor Arabische woorden in het Nederlands:
Marlies Philippa, Koffie, kaffer en katoen - Pantheon Boekhandel, Amsterdam 1989.