Grondwoorden - Grondwoordelijke werkwoorden
Dit is een lijst van stamwoorden (of
grondwoorden) die in de actieve vorm geen me + -kan of me- +
-i behoeven of ook geen ber-.
Deze stamwoorden kunnen dus
zonder voor- of achtervoegsel gebruikt worden.
Zij zijn onovergankelijk (er is geen lijdend voorwerp) en een zin bestaat dus uit een onderwerp - werkwoord + bepalingen.
Hun betekenis verandert
echter wel, wanneer zij met een
voor- of achtervoegsel gebruikt
worden.
Voorbeelden:
Dia ada di
sini - hij is hier.
Dia mengadakan pesta - hij organiseert een
feest
(= laten/doen plaatsvinden, laten/doen zijn, tot
stand brengen.
Laku - gewild, gretig
aftrek vinden
Melakukan - doen, verrichten,
uitvoeren
Bangun -
wakker worden
Membangunkan - wekken, oprichten
Dapat -
kunnen
Mendapat - verkrijgen, vinden
Mendapatkan -
bezoeken, opzoeken
Mendapati - bevinden,
aantreffen
Tinggal - blijven, vertoeven
Meninggal -
verlaten
Meninggal dunia - sterven (de wereld
verlaten)
| ada | aanwezig zijn, zich bevinden |
| balik | terugkeren |
| bangkit | oprijzen |
| bangun | wakker worden |
| baring | liggen |
| benci | haten |
| boleh | kunnen, mogen |
| buka | open |
| cinta | liefhebben |
| dapat | kunnen |
| datang | komen |
| diam | stil zijn, zwijgen; wonen |
| duduk (di) | zitten (op) |
| gagal (dalam) | falen |
| gugur | afvallen |
| habis | beëindigen, eindigen |
| harap | hopen |
| harus | moeten |
| hendak | willen, verlangen |
| hidup (di) | wonen (te), leven |
| hilang | verloren gaan, verdwijnen |
| hinggap | neerstrijken |
| ingat (pada) | (zich) herinneren |
| ingin | graag willen |
| jadi | groeien, gedijen |
| jaga | wakker worden |
| jatuh (ke) | vallen (in) |
| karam | vergaan, schipbreuk lijden |
| kasih | liefhebbeen |
| keluar (dari) | naar buiten gaan (van) |
| kenal (dengan) | (her)kennen (van) |
| kembali (ke) | terugkeren (van), teruggaan |
| lahir (di) | geboren zijn (in), geboren worden |
| kawin (dengan) | trouwen (met) |
| laku | gewild, in trek zijn |
| lalu | voorbijgaan |
| lari | hardlopen |
| lenyap | verdwijnen |
| lupa | vergeten |
| maju | vooruitgaan |
| makan | eten |
| mandi | baden |
| masuk (ke) | binnengaan |
| mati | sterven |
| mau | willen |
| mesti | moeten |
| minum | drinken |
| mundur | achteruitgaan |
| naik | klimmen, naar boven gaan |
| nyanyi | zingen |
| percaya | vertrouwen |
| pergi | gaan |
| pikir | denken |
| pindah | verhuizen |
| pulang | naar huis gaan |
| rebah | omvallen, neerstorten |
| roboh | instorten |
| runtuh | instorten |
| sampai | aankomen, komen tot |
| sayang | begaan zijn (met) |
| singgah | aanleggen |
| suka (akan) | lusten, houden van |
| tahu | weten |
| takut | bang zijn |
| tampil | naar voren komen |
| tenggelam | zinken, ondergaan (zon), verdrinken |
| terbang | vliegen |
| terbit | opkomen |
| terjun | afspringen |
| tiba (di) | aankomen |
| tidur (di) | slapen |
| timbul | opkomen, aan e oppervlakte komen |
| tinggal | blijven, verblijven (wonen) |
| tumbuh | groeien |
| tunduk | bukken, buigen |
| tunggu | wachten |
| turun | uitstappen, naar beneden gaan |
| turut | meedoen aan, meegaan |
| Tiap-tiap hari matahari terbit/tenggelam (terbenam). | Elke dag gaat de zon op / onder. |
| Kami mandi empat kali sehari. | Wij baden vier maal per dag. |
| Harga barang² di pasar turun /naik. | De prijzen van de goederen op de markt zijn gedaald / gestegen. |
| Nanti pukul 8 saya pergi ke stasiun. | Straks om acht uur ga ik naar het station. |
| Saya tinggal di Denpasar. | Ik woon in Denpasar. |
| Pencuri itu lari , lalu dia jatuh. | De dief rende weg, vervolgens viel hij. |
| Anak itu mau bermain di jalan. | Dat kind wil op straat spelen. |
Indien uw conversatie met Indonesiërs
beperkt blijft tot het stellen van eenvoudige vragen of het
geven van eenvoudige aanwijzingen of mededelingen, dan zult u
ongetwijfeld kunnen volstaan met het gebruik van stamwoorden
zonder voor- of achtervoegsels.
Maar in het moderne
Indonesisch is het noodzakelijk dat u gebruik maakt van deze
voor- of achtervoegsels en dat u kennisneemt van de
verschillende werkwoordsvormen.
In het "pasar
Maleis" worden deze voor- of
achtervoegsels weggelaten.
Degenen die enkel door het
gebruik van deze sterk vereenvoudigde taal denken veel te
weten over het Indonesisch, zullen na het lezen van een
Indonesische krant of het luisteren naar een Indonesische
toespraak al snel uit hun droom geholpen worden.
Voorbeeld:
| kirim | zenden |
| mengirim | zenden |
| mengirimkan | toezenden |
| mengirimi | zenden aan |
| kirim-mengirim | elkaar toezenden |
| saling mengirim | elkaar toezenden |
| berkirim-kiriman | elkaar toezenden |
| berkirim salam | een groet zenden |
| pengirim | afzender |
| pengiriman | verzending |
| kiriman | zending |
N.B
Onder vervoeging verstaan wij een
vormverandering die een werkwoord ondergaat, afhankelijk
van:
1. de persoon: 1e, 2e, 3e persoon.
2. het
getal: enkelvoud, meervoud.
3. de tijd: tegenwoordige,
toekomende, verleden tijd.
4. de wijze: gebiedend,
aantonend.
5. vorm: actief, passief.
6, het geslacht:
mannelijk, vrouwelijk (bijvoorbeeld in het Frans).