Actief en Passief - Het gebruik van di en oleh
Zoals we in de introductie hebben gezien, hebben zinnen in het Indonesisch
het volgende patroon:
Onderwerp - werkwoord - lijdend voorwerp - bepalingen.
Maar, wanneer wij in het Nederlands bijvoorbeeld zeggen:
[1] Ik heb dit boek al gelezen (Saya sudah membaca buku ini), zegt de Indonesiër vaak:
[2] Dit boek werd (is) al door mij gelezen (Buku ini sudah saya
baca).
Opmerking: de aandacht gaat uit naar het boek, niet naar de persoon die het leest!
[1] noemen wij een actieve zin, en [2] een passieve zin.
Merk ook op:
a. dat in constructie [1] het stamwoord (grondwoord) baca het voorvoegsel
me-krijgt (overgankelijk
werkwoord) en dat in constructie [2] dit voorvoegsel vervalt.
a2. dat in constructie[2] (de passieve vorm) het stamwoord altijd wordt voorafgegaan door
het persoonlijk voornaamwoord: geheel (saya/aku, engkau) of verkort (ku-, kau-).
b. dat in constructie [2] de Indonesiër de nadruk legt dan wel zijn volle aandacht richt
op het boek (het lijdend
voorwerp van constructie [1]).
Een verklaring voor deze constructie is, dat de Indonesiër meer object georiënteerd is dan subject georiënteerd
Nb. Misschien kunt u een en ander vergelijken met het schrijven
van een sollicitatiebrief, waarbij u niet begint met "Ik" etc.
maar met bv. "Uw advertentie in .. heb ik..", "In de krant van
.. las ik ..", etc.
c. dat constructie [2] niet
vertaald wordt met: Buku ini sudah dibaca oleh saya.
N.b. Let ook op de plaats van het voegwoord sudah
Buku ini sudah saya baca - Dit boek heb ik al gelezen
(letterlijk: Dit boek al heb ik gelezen)
Een ander voorbeeld:
| Ik heb dat paard niet gekocht. | [1] Saya tidak membeli(kan) kuda itu. |
| [2] Kuda itu tidak saya beli. |
N.b. Let op de plaatsing van "tidak"
Kuda itu tidak saya beli - Letterlijk: dit paard niet heb ik gekocht.
Taalpuristen vinden de constructie "Kuda itu saya tidak beli" niet baku
(standaard) en dit geldt ook voor "Buku ini saya sudah baca", in het voorafgaand
voorbeeld.
Op de volgende pagina werken wij de punten b. en c. nader uit.
Volgende pagina >>
