Ontstaan van de naam Indonesië


Indonesie betekent letterlijk: de Indische eilanden, of de Indische eilandengroep.

 

 

 

1. De naam "Indonesië", zoals wij die heden ten dage begrijpen, werd voor het eerst geïntroduceerd door G.W. Earl en J.R. Logan in 1850, in twee lange artikelen in het "Journal of the Indian Archipelago and Eastern Asia". (Logan, J.R. - The ethnology of the Indian Archipelago: Embracing enquiries into the continental relations of the Indo-Pacific Islanders).

De Duitse etnograaf Adolf Bastian nam het over in zijn boek " Indonesien oder die Inseln des Malayischen Archipels (1884-1894), waarna deze naam meer ingang vond.
Met de naam "Indonesie" of "Indische eilandenwereld" (of eilandengroep)  wilden genoemde auteurs de grote culturele invloed van de Indiërs in deze archipel aanduiden.

 

De Indonesische archipel werd in die dagen door veel Europese schrijvers beschouwd als een verlengstuk van India, vooral in culturele betekenis

Indoi [Grieks] -  de Indiërs
Indos [Grieks] - de rivier de Indus; via het Perzische ‘Hindu’ uit het Sanskriet “Sindhu”, wat rivier betekent.
Neso(s) - eiland (mv nisi)

(De benamingen Indisch en hindoeïstisch vielen in de koloniale tijd nog samen.)

 

De benamingen Indiërs en Indisch werden ook gegeven aan de 'inlandse' bevolking (inheemsen).
"Verdindischen" betekende dat Europeanen de zeden en gewoonten van de inlandse bevolking begonnen over te nemen. Ook de omgang met niet-blanken hoorde daarbij, en dit was in feite het omgekeerde van de `kleurverbetering' waar veel Indo-europeanen - personen met Europese vaders en inheemse (inlandse) moeders - bewust naar streefden.

En met de inlandse bevolking werd dan bedoeld 'Arabieren, Mooren, Chineezen, en allen die Mohammedaan of Heiden zijn' (C. Lekkerkerker, Land en volk van Java, Batavia 1938 blz 218)
Om de begripsverwarring 'nog groter te maken ' werd later in Nederland ook de gehele Indo-Europese bevolkingsgroep Indisch genoemd (Indische-Nederlanders).
Deze benaming zou vervolgens door hen ook worden overgenomen.

 

Het woord Indonesië betekent letterlijk ‘Indische eilandengroep’. Pas in de twintigste eeuw is Indonesië een staatkundig begrip geworden. Spreekt men van Indonesië met betrekking tot het vroegere verleden, dan hanteert men een aardrijkskundig begrip, waarvan de begrenzing niet hoeft samen te vallen met die van de hedendaagse Indonesische staat. Men zou er de hele archipel onder kunnen verstaan die tussen het vasteland van Azië en Australië gelegen is, van de Filippijnen in het noorden tot Timor in het zuiden en van Sumatra in het westen tot en met Nieuw-Guinea (Irian) in het oosten. Maar om historische redenen is het gebruikelijk de Filippijnen en de oostelijke helft van Nieuw-Guinea niet tot Indonesië te rekenen.

DE GAROEDA EN DE OOIEVAAR - ISBN 978 90 6718 347 5 © 2010 Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde

 

Latere Nederlandse wetenschappers zoals o.a. Brandes, Snouck Hurgronje, Van Vollenhoven, in Leiden en Stutterheim in Nederlands-Indië hebben de benamingen 'Indonesië' en 'Indonesiërs' geaccepteerd. De studenten die in Leiden opgeleid werden tot Indische Bestuursambtenaren - de zgn. Indologen - hebben tot de verdere verbreiding en popularisering van de termen bijgedragen.

Opmerking: Hindia Belanda betekent "Nederlands-Indië". De Indonesische nationalisten hadden de jonge staat de naam Hindia (Indië kunnen geven. Dit zou echter verwarring geven met de naam van nabuurstaat India. Vandaar dat men de voorkeur gaf aan de naam Indonesia.


Vlag Singapore 2. Vergelijk ook de vlag van Singapore, voor het eerst gehesen op 3 december 1952. Rood en wit zijn kleuren die al eeuwen geleden voorkwamen op vlaggen en vaandels in Zuid-Oost Azië. De rode baan drukt de universele broederschap en gelijkheid van de mensen uit. De witte baan beeldt de rechtschapenheid uit van de bewoners van het land. In Zuid-Oost Azie wordt de bloedkleur rood gezien als het stoffelijke en de kleur wit als het geestelijke. Samen drukken ze de eenheid van de mens uit. De vijf sterren tussen de hoorns van de maan zijn het symbool van democratie, vrede, vooruitgang, gerechtigheid en gelijkheid. De halve maan is het symbool van de Islam. Ofschoon het in Westerse ogen een afnemende maan is, gaat het hier om een wassende maan. En dit symboliseert dan weer een jonge groeiende natie.

 


Volgende pagina : het ontstaan van de Indonesische vlag >>

<< Vorige pagina: opmerkingen over Indisch en Indonesisch