Het opzoeken van werkwoorden (kata kerja)

Merokok

Een groot aantal werkwoorden en zelfstandige naamwoorden is afgeleid van stam- of grondwoorden door middel van voor- en achtervoegsels.

Het opzoeken van afleidingen met ber-, ter-, di-, me-, meng, memper-, -kan, -i, levert geen moeilijkheden op.

Moeilijke gevallen doen zich voor bij afleidingen met het voorvoegsel me wanneer er wijzigingen ontstaan van het stamwoord.
Deze wijzigingen ontstaan bij stamwoorden die beginnen met een k, p, t en s
De afleiding begint met: Zoek het stamwoord dat begint met een:
mem + klinker p of m
men + klinker t of n
meng + klinker 1. k
2. of klinker na meng of ng
meny + klinker s of y

Afleiding Opzoeken Nederlands
memahami paham begrijpen
memakai pakai gebruiken; dragen (van kleding)
memalu
NB; memalukan
palu (=hamer)
malu (bijvoeglijk naamwoord)
slaan met een hamer
zich schamen voor.
memamah mamah kauwen
memaparkan papar uitleggen, verklaren
memandang pandang kijken naar, overzien
memendekkan pendek (=kort) verkorten, afkorten
memesan pesan bestellen
memfitnahkan fitnah belasteren
memikir pikir denken, nadenken
memikul pikul dragen
memotong potong knippen
memukul pukul slaan
memutar putar (rond)draaien
menandatangani tandatangan ondertekenen
menakutkan takut bang maken
menangis tangis huilen
menerima terima aanvaarden; accepteren 
menambah tambah vermeerderen
menembus tembus doorboren, doorsteken
menanya tanya vragen
menarik tarik trekken, aantrekken
menegaskan tegas (duidelijk, helder) 1. verduidelijken
2 nadrukkelijk verzekeren; verklaren, bevestigen.
menelusuri telusur nazoeken (in Google!)
mengandang kandang in een hokje plaatsen
mengarang karang opstellen (van een boek, verhaal)
mengendalikan kendali beheersen; besturen; beteugelen
mengirim kirim (ver)sturen, (ver)zenden
mengiring iring vergezellen, begeleiden
menonton tonton kijken naar
menukar tukar ruilen
menulis tulis schrijven
menunggu tunggu wachten op
menunjukkan tunjuk aanwijzen
menyalin salin overschrijven, kopiëren
menyampaikan sampai overbrengen van groeten
(menyampaikan salam kepada)
menyantai santai relaxen, z. ontspannen
menyayang sayang liefhebben, houden van
menyebabkan sebab veroorzaken
menyelamati selamat gelukwensen; een selamatan houden voor
menyelimuti selimut bedekken, camoufleren
menyelimutkan selimut toedekken
menyelenggarakan selenggara verzorgen (van b.v.b. radio-uitzending); organiseren.
menyembah sembah aanbidden; hulde brengen aan
menyemprot semprot spuiten, bespuiten
menyendok sendok oplepelen, opscheppen
menyesal sesal spijt hebben, betreuren
menyelesaikan selesai afmaken; voltooien; beëindigen
menyelonjorkan selonjor strekken (van de benen)
menyerah(kan) serah overdragen, overgeven
menyetujui setuju goedkeuren; instemmen met;
akkoord gaan met
menyulut sulut aansteken (van een sigaret)
menyuntik suntik inenten
menyunting sunting bewerken, editen (van een tekst)
menyuruh suruh gebieden, iemand iets laten doen
menyusui susu melk geven (borstvoeding geven)
 Zie ook: schema van afgeleide woorden op deze website >>

Probleem:

Het stamwoord van:

mengawal kan zijn awal of kawal
menilai kan zijn nilai of tilai
Menyanyi kan zijn nyani of sanyi

1. Wanneer we deze woorden niet kennen moeten we kijken naar beide mogelijkheden. Er bestaat ook de kans dat één van beide woorden niet bestaat. Wanneer we zonder resultaat één van beide hebben opgezocht, moet het ander woord wel de juiste zijn. Wanneer beide woorden bestaan moeten we kijken welk woord waarvan we de afgeleide zijn tegengekomen in de zin past.

2. Woorden zoals bijvoorbeeld mengeluarkan, mengemukakan, wanneer het stamwoord ons niet bekend voorkomt.  Wanneer we het voorvoegsel "me" en het achtervoegsel "kan" laten vallen krijgen we "keluar" en "kemuka". Wanneer we vervolgens het voorvoegsel "ke" laten vallen krijgen we de woorden "luar" en "muka", en dit zijn dan de stamwoorden die we kunnen opzoeken.

Zelfstandige naamwoorden (kata benda)

Afleidingen van zelfstandige naamwoorden, bijvoeglijke naamwoorden en werkwoorden  door middel van de voorvoegsels pe, per, ke en het achtervoegsel kan leveren eveneens weinig moeilijkheden op. Lastige gevallen doen zich voor bij die woorden die beginnen met het voorvoegsel pe, wanneer de spelling van het grondwoord een verandering ondergaat.

Voor deze  gevallen gelden dezelfde regels als die bij de afleidingen met me bij werkwoorden. In plaats van me leest u  dan pe.
Zie voorbeelden >>

 

 Zie ook het voorvoegsel me >>
 Zie ook zelfstandige naamwoorden >>