Basisgrammatica 4


Het Lidwoord - Kata Sandang

Zoals we reeds hebben gezien, kent het Indonesisch niet het gebruik van het bepaald lidwoord. Toch zijn er hulpmiddelen die de functie van een lidwoord kunnen vervullen en waarvan si respectievelijk Sang  en para eigenlijk ontleend zijn aan het Javaans (c.q. Sanskriet):

1. si, Sang voor personen of personificaties: si Pendek, si Ketut, Sang Hari, si Anu ('Dinges'). ¤)
 
Sang Surya. De Zon.
Sang Kancil Het Dwerghert
Sang Saka Merah Putih. De Indonesische rood-witte vlag.
Sang Nabi. De Profeet (= Mohammed SAW).
Tuhan Allah, Sang Penebus dunia. Allah, de Redder van de wereld.
Sang Pencipta De Schepper
Si Bangsat (Jav) de Bedrieger, de Schurk (hufter, rotzak)
Si Pincang de Manke
Si Sakit de Zieke


Sang wordt daarbij gebruikt voor personen die men hoogschat, voor goden, vorsten en dieren in fabels. Si voor personen van minder aanzien en voor het aanspreken of aanduiden van vertrouwde personen.
Si (evt. te vertalen als 'die') kan ook familiair of vriendschappelijk opgevat worden.
Het kan ook worden gebruikt bij namen van lichaamsgebreken, wanneer deze als bijnaam gebruikt worden, bvb. si Pincang (de manke)

 

Eigenlijk behoren zij tot de categorie aanwijzende voornaamwoorden voor eigennamen en bijnamen.


2. yang: yang putih - de witte; yang ke-2 - de tweede.

 

3. -nya (ook gebruikt als bezittelijk voornaamwoord van de derde persoon enkelvoud):


Waar is de deur? Di mana pintunya?
Waar is het huis van mevrouw Eva? Di mana rumahnya Ibu Eva?
Hou je van het eten? Apakah kamu suka makanannya?
Het eten was lekker. Makanannya enak.
Hoe gaat het? (Hoe is het nieuws?) Bagaimana kabarnya?
Wat is het probleem? Apa soalnya?


4. Para (formele taal) in de betekenis van alle (een groep):


para penumpang reizigers [numpang=(mee)rijden];
[de reiziger(s)];
para pendengar luisteraars;
[de luisteraar(s)];
para pembaca lezers;
[de lezer(s)];
para penonton kijkers
para pengunjung bezoekers (kunjung= op bezoek gaan, opzoeken)
para penggemar musik muziekliefhebbers, muziekfans
para pecinta musik muziekliefhebbers
para sutresna (Javaans) Geliefden, lieve mensen e.d. (tresna - liefde)
Opmerking:

Vormen als 'para anak', 'para manusia', 'para orang' zullen we in het Indonesisch echter niet tegenkomen.
 

 
 Voor het gebruik van het voorvoegsel pe >>

 

5. Voorts zijn er nog een aantal niet meer (of zelden) gebruikte persoon-aanduiders: hang (hooggeplaatste mannen), dang (voor vrouwen), Siti (mevrouw, voor vrouwen van Arabisch komaf), bang e.d. Dit zijn echter geen lidwoorden.

Siti in het Javaans = een aanspreekvorm voor moslimvrouwen/meisjes zoals 'meis', 'meisje', 'vrouw(tje)'

 

NB. Vaak zien wij ook de aanduidingen 'kaum' en 'umat'

Kaum stamt af van het Arabische 'qaum', hetgeen 'familie' betekent.' In figuurlijke zin betekent het 'sekte' of 'partij'. Umat verwijst naar de leden van een religieuze groepering en tevens naar gemeenschap, volk, mensheid (kaum manusia).

 

Onthoudt u maar dat:

kaum betrekking heeft op een politieke, sociale of economische groep(ering),  en

umat op een religieuze groep mensen.

 

umat Kristen, Muslim - de christenen, de moslims

kaum petani - de boeren.

 

Deze woorden kaum en umat zijn naamwoorden die als zelfstandig naamwoord worden gebruikt, geen lidwoorden.

 

6. In les 1 zagen we reeds dat itu en ini vertaald kunnen worden met "het" of "de" (bepalend lidwoord).

 

 ¤)   Reactie van Patrick

Hieronder vind je de letterlijke vertaling van de Sanskriet woorden waar die
termen van afkomstig zijn:

Indonesisch - Sanskriet - Nederlands

Si = Zrii = schoonheid (van een God bv)
Para= para = ander, een andere
Esa (zie ook telwoorden >>) esaa of esaah = dit, deze

Van Sang (yang, hyang) weet ik het niet zeker maar ik vermoed dat het van
"SaMga" (Sanskriet) komt met betekenis eenheid, vebondenheid, verbinding.

Deze Sanskrietwoorden zijn ook in het Indonesisch geëvolueerd.

 

 

 

<Einde>

 


Volg deze link naar sitemap >>